Sebuah kuil diraja yang sepatutnya menjadi tempat ibadat dan perlindungan rohani kini berada di tengah-tengah skandal kewangan serta salah laku yang menggemparkan Thailand.
Kes itu melibatkan bekas ketua sami Wat Phutthaisawan di Ayutthaya, Atichote Thammavaro, 66, yang turut dikenali sebagai Phra Vajirayan atau Ajarn Choke. Beliau disyaki menyeleweng lebih 92 juta baht—kira-kira RM11.3 juta—daripada dana kuil sebelum wang berkenaan dipercayai disalurkan kepada seorang wanita yang mempunyai hubungan rapat dengannya.
Wanita berusia 47 tahun itu dikenali sebagai Panyavee atau “Sister Ai”. Menurut laporan media Thailand, dia pernah dikenali sebagai ratu sorak dan personaliti kampus sebelum membina perniagaan berkaitan barangan keagamaan, upacara keberkatan serta ritual menolak nasib malang.
Hubungan perniagaan itu didakwa membawanya semakin dekat dengan Atichote. Namun, siasatan pihak berkuasa kini menumpukan persoalan lebih besar: bagaimana wang sumbangan penganut dan aset sebuah kuil diraja boleh mengalir kepada individu persendirian?
Wang derma mengalir ke akaun peribadi
Siasatan awal mendapati kira-kira 89 juta baht diterima bagi tujuan pengubahsuaian kuil, manakala sekitar 2.8 juta baht lagi dikaitkan dengan bayaran azimat Buddha.
Pihak berkuasa mengesyaki sebahagian besar wang tersebut tidak digunakan untuk tujuan yang dijanjikan. Sebaliknya, ia didakwa dipindahkan melalui beberapa transaksi sebelum berakhir dalam kawalan pihak tertentu.
Keseluruhan dana yang sedang disiasat dilaporkan melebihi 92 juta baht. Sesetengah laporan pula meletakkan nilai penyelewengan dan aset berkaitan siasatan sehingga 100 juta baht.
Apabila polis menyerbu sebuah kediaman mewah di daerah Khlong Luang, Pathum Thani, mereka menemui sejumlah besar wang tunai, emas, barang kemas serta dokumen pemilikan aset.
Antara yang dilaporkan dirampas ialah:
* 35 azimat Buddha yang dipercayai diperbuat daripada emas tulen;
* Jongkong emas dan barang kemas seberat kira-kira 1.4 kilogram;
* Wang tunai 3.59 juta baht atau kira-kira RM442,000;
* Buku akaun bank, geran tanah dan dokumen pelaburan;
* Polisi insurans dan rekod pemilikan aset bernilai tinggi; dan
* Barang kemas berlian serta pelbagai dokumen transaksi kewangan.
Polis dilaporkan merampas lebih 2,000 barangan berkaitan siasatan. Nilai keseluruhan aset yang disita daripada beberapa lokasi dilaporkan melebihi 80 juta baht atau kira-kira RM9.9 juta.
Penemuan itu menimbulkan persoalan sama ada kekayaan berkenaan benar-benar datang daripada kegiatan perniagaan yang sah atau merupakan hasil penyelewengan dana keagamaan.
Rakaman CCTV bongkar hubungan sulit
Skandal tersebut bukan sekadar membabitkan wang.
Atichote dilaporkan pada awalnya menafikan tuduhan pecah amanah dan pengubahan wang haram. Bagaimanapun, penyiasat kemudiannya mengemukakan rakaman kamera litar tertutup yang didakwa dirakam di dalam sebuah bilik di kawasan kuil.
Rakaman itu dikatakan menunjukkan perlakuan intim antara bekas ketua sami tersebut dengan seorang wanita.
Menurut laporan media tempatan, selepas berdepan rakaman berkenaan, Atichote didakwa mengakui mempunyai hubungan seksual dengan wanita itu selama kira-kira dua tahun.
Jika benar, perbuatan tersebut bukan sahaja menjadi isu undang-undang, malah merupakan pelanggaran serius terhadap disiplin kebiaraan Buddha yang mewajibkan sami menjalani kehidupan selibat.
Atichote kemudiannya dilucutkan status sami. Beliau menanggalkan jubah sami dan memakai pakaian putih sebelum dibawa ke pusat tahanan untuk siasatan lanjut.
Bangkok Post melaporkan bekas ketua sami itu ditahan atas dakwaan menyeleweng dana kuil, manakala The Nation Thailand melaporkan siasatan melibatkan dana melebihi 92 juta baht serta kemungkinan pengubahan wang haram.
Daripada penganut kepada sosialit kaya
Panyavee pula dilaporkan mempunyai latar belakang sebagai peniaga barangan keagamaan dan ritual. Dia kemudiannya dikatakan terlibat secara langsung dalam pengurusan transaksi serta pemindahan aset yang dikaitkan dengan kuil tersebut.
Penyiasat kini meneliti akaun bank, pemilikan tanah, pelaburan, polisi insurans dan sumber kekayaannya bagi menentukan sama ada aset itu diperoleh menggunakan wang yang diselewengkan.
Kedua-duanya berdepan dakwaan serius, termasuk pecah amanah atau penyelewengan aset, salah guna kedudukan dan pengubahan wang haram. Bagaimanapun, semua dakwaan masih tertakluk kepada proses mahkamah dan mereka hendaklah dianggap tidak bersalah sehingga dibuktikan sebaliknya.
Siapa mengawal wang kuil?
Di sebalik unsur sensasi hubungan sulit itu, persoalan paling penting ialah kegagalan sistem kawalan kewangan kuil.
Bagaimanakah puluhan juta baht boleh dipindahkan tanpa dikesan lebih awal? Siapakah yang meluluskan pengeluaran tersebut? Adakah akaun kuil diaudit secara bebas? Mengapa wang sumbangan orang ramai boleh dikuasai oleh seorang sami atau individu tertentu?
Wang yang dimasukkan ke dalam tabung derma bukanlah milik peribadi pemimpin agama. Ia diberikan atas kepercayaan bahawa dana tersebut akan digunakan untuk memelihara rumah ibadat, menjalankan kegiatan kebajikan dan membantu masyarakat.
Sekiranya dakwaan ini dibuktikan, skandal Wat Phutthaisawan bukan sekadar kisah seorang sami yang melanggar ikrar keagamaan atau seorang wanita yang menikmati kemewahan. Ia merupakan kisah tentang amanah awam yang didakwa dikhianati—satu demi satu derma kecil dikumpulkan sebelum bertukar menjadi wang tunai, jongkong emas, barang kemas dan aset persendirian.
Skandal ini menjadi peringatan bahawa institusi agama juga memerlukan audit, ketelusan dan sistem semak imbang yang tegas. Kepercayaan tanpa pengawasan membuka ruang kepada manipulasi, sementara wang derma tanpa akauntabiliti boleh akhirnya tersimpan bukan di rumah ibadat, tetapi di dalam peti besi milik individu.
